عوامل ایجاد کننده چاقی و راه درمان آن
ساعت ۱:٢٢ ‎ب.ظ روز چهارشنبه ٢٧ اردیبهشت ،۱۳٩۱   کلمات کلیدی:

 چاقی یعنی داشتن مقادیر زیادی چربی بافتی در بدن. چاقی بیش از یک نگرانی در حیطه زیبایی است. در واقع چاقی باعث افزایش ریسک بیماری هایی مانند دیابت، فشارخون بالا و غیره می شود . معمولاً پزشکان برای تشخیص چاقی در افراد، از فرمولی براساس قد و وزن استفاده می کنند که نمایه توده بدن (BMI) نامیده می شود. بزرگسالان با نمایه توده بدن 30 یا بالاتر چاق در نظر گرفته می شوند. زمانیکه نمایه توده بدن 40 یا بیشتر باشد چاقی بیش از حد یا چاقی شدید و چاقی مرضی نامیده می شود . زمانیکه که فرد دچار چاقی مرضی باشد مستعد بیماری های جدی است.
همانطور که در ابتداى بحث اشاره شد عوامل بسیار زیادى در بروز چاقى موثر هستند اما به طور عمده علت هاى شناخته شده به قرار زیر است.
الف - علل ژنتیکى: بین ۷۰ - ۲۵ درصد از تغییرات غیرطبیعى در وزن بدن ناشى از مسائل مربوط به ژن است. علت بالا بودن طیف حداقل و حداکثر ذکر شده تفاوت منابع علمى و کتب مرجع چاقى است ولى در کل بایستى اذعان داشت که نقش عوامل ژنتیکى در چاقى ثابت شده است و با توجه به مطالعات خانوادگى که هم خوانى BMI را در منسوبین درجه اول نشان داده است، این موضوع به اثبات رسیده است که نقش اختلالات ژنتیکى چیزى غیرقابل انکار است. طبق تحقیقات انجام گرفته مشخص شده است که عواملى چون سوخت و ساز پایین در حال استراحت، اثر حرارتى کم مواد غذایى و یا عدم سوخت وساز کامل چربى به همراه تمایل زیاد بدن بر اثر استفاده از کربوهیدرات ها (مواد قندى) به عنوان سوخت مى توانند زمینه ژنتیکى چاقى را نشان دهند.
ب- عوامل محیطى: اختراعات و ابداعات مختلف در جهت راحتى انسان به طور غیرمستقیم سبب افزایش چشمگیر چاقى در دنیا شده است. اتومبیل، آسانسور، پله برقى، ماشین هاى لباسشویى و ظرفشویى، دستگاه هاى کنترل از راه دور، مایکروویو و هزاران مورد دیگر همگى انسان را از تحرک بازداشته و از طرف دیگر غذاهاى آماده، رستوران ها و تولید مواد غذایى در بسته بندى هاى بزرگ مثل سس مایونز خانواده، چیپس خانواده و... عوامل مساعدى براى حرکت کمتر و مصرف بیشتر را فراهم آورده است به طور کلى داده هاى فوق بیانگر این مطلب است که افزایش شیوع چاقى در دو یا سه دهه اخیر ممکن است ناشى از کاهش در مصرف انرژى باشد که با کاهش مساوى در دریافت انرژى نبوده است.
ج- بیمارى ها: بسیارى از بیمارى ها با توجه به مکانیسم آنها باعث چاقى مى شود. کم کارى غده تیروئید سبب کاهش هورمون هاى تیروئیدى مى شود که این هورمون ها نقش بسیار مهمى در سوخت وساز مواد غذایى در بدن دارند و کم شدن آنها باعث ذخیره سازى چربى و در نتیجه چاقى مى شوند. بیمارى هاى دیگرى چون اختلالات عصبى _ عضلانى، بیمارى هاى استخوان و مفاصل به صورت غیرمستقیم و از طریق کاهش فعالیت باعث چاقى مى شوند. اختلال در هورمون هاى جنسى چه در زنان و چه در مردان ممکن است تعادل متابولیکى بدن را به هم زده و یکى از عوارض خود را با چاقى نشان دهد.
د- داروها: بسیارى از داروها در افزایش وزن نقش دارند. این اثرات ممکن است مستقیم باشد مثل داروهاى ضدباردارى یا کورتون ها و یا در اثر پیامدهاى ناشى از دارو باشد مثل داروهاى ضدافسردگى و ضداضطراب که با ایجاد خواب آلودگى و بى تحرکى سبب کاهش در مصرف انرژى مى شوند.
ه _ اختلالات عصبى و مشکلات روانى: که با توجه به غیرفعال کردن افراد سبب چاقى شده و مصرف داروهاى مختلف این اثرات را دوچندان مى نماید.
درمان :

هدف از درمان چاقی رسیدن به وزن آیده ال و حفظ آن به منظور کاهش ریسک بیماری ها و افزایش کیفیت زندگی است. راه های زیادی برای درمان چاقی و رسیدن به وزن آیده ال و سالم وجود دارد. نوع روش درمانی بستگی به سطح چاقی ، وضعیت کلی سلامتی و میزان اراده و میل فرد در شرکت در برنامه کاهش وزن دارد .

روش های درمان شامل :

رژیم غذایی، ورزش و فعالیت بدنی، تغییرات رفتاری، داروهای تجویزی جهت کاهش وزن و جراحی می باشد.